بازیابی اثر بخشی آنتی‌بیوتیک‌ها به کمک گیاهان دارویی

روش‌های جدیدی در جهت بازیابی اثر بخشی داروهای آنتی‌بیوتیک که باکتری‌ها نسبت به آن‌ها مقاوم شده‌اند به کمک داروهای سنتی مورد مطالعه می‌باشد.

هیلکوباکتر پیلوری (Helicobacter pylori) بیماری‌زای معده و دوازده (اثنی‌عشر) می‌باشد که نقش مهمی در بیماری‌‌های ورم مزمن معده، زخم معده، سرطان معده و لنفوم MALT دارد. از بین بردن عفونت هلیکوباکتر پیلوری دشوار است و به ترکیبی از داروهای مختلف مانند کلاریترومایسین، لووفلوکساسین (LVX)، آموکسی‌سیلین، مترونیدازول، تتراسایکلین و مهار‌کننده پمپ پروتون نیاز دارد. افزایش مقاومت در برابر ضدمیکروب‌ها و شکست رژیم‌های درمانی و همچنین با توجه به قابلیت رشد این باکتری در حالت زیست‌لایه (Biofilm)، به شدت به ضرورت یافتن استراتژی‌های جدید برای افزایش نرخ ریشه‌کن‌سازی تأکید می‌کند. علاوه بر این پروفایل مقاومت ضدمیکروبی این باکتری در مناطق مختلف جغرافیایی متفاوت می‌باشد. بنابراین انتخاب رژیم‌های درمانی باید متناسب با الگوهای مقاومت محلی این باکتری تنظیم گردد. به تازگی روش‌های جدید در جهت بازیابی اثر بخشی داروهای آنتی‌بیوتیکی که باکتری‌ها نسبت به آن‌ها مقاوم شده‌اند به کمک داروهای سنتی می‌باشد. از این منظر در مطالعه اثر ضدمیکروبی/ضد‌بیماری‌زایی علاقه زیادی به احیای دوباره فرمولاسیون‌هایی بر پایه گیاهان دارویی می‌باشد. گیاهان مختلف ترکیبات ثانویه‌ای متنوعی مانند فنل‌ها، ترپنوئیدها و آلکالوئیدها تولید می‌کنند که دارای طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های بیولوژیکی از جمله فعالیت ضدباکتری می‌باشند. آن‌ها با دو لایه لیپیدی غشای سیتوپلاسمی، پروتئین‌های غشایی و آنزیم‌های درگیر در سنتز مولکول‌های بزرگ برهمکنش دارند، که موجب افزایش نفوذپذیری، از دست رفتن نیروی محرکه پروتونی و ماده سلولی می‌شود.

گیاهان جنس Pisticia از خانواده پسته‌ایان (Anacardiaceae) شامل ‌بیش از ۶۰۰ گونه می‌باشند که به طور گسترده‌ای کشت می‌گردند. پسته (P. vera L.) و پسته مصطکی (P. lentiscus L.) دو گونه از این جنس می‌باشند که به طور معمول کشت می‌گردند، در حالی که دیگر گونه‌ها بیشتر به عنوان پایه برای P. vera L. استفاده می‌شوند. محصول اصلی گیاهان جنس پسته میوه P. vera L. می‌باشد که خوراکی بوده و به علت ارزش بالای این میوه خشکبار طلای سبز نامیده می‌شود. در حالی که پسته مصطکی از زمان‌های قدیم برای تولید روغن جهت اهداف غذایی و طب سنتی کاربرد داشته است. گیاهان جنس پسته توانایی تولید اولئورزینی دارند که از طریق ایجاد شکاف در تنه این درختان استخراج می‌گردد. به طور خاص رزین P. lentiscus L. var. Chia (صمغ مصطکی) در بیش ۲۵۰۰ سال در طب سنتی یونانی برای درمان چندین بیماری‌ به ویژه اختلالات گوارشی‌، تسکین دردهای شکمی، درد معده، سوءهاضمه و زخم معده کاربرد داشته است. همچنین به عنوان یک جویدنی برای جلوگیری از پلاک باکتریایی دهان استفاده می‌گردد. گزارش شده است که صمغ مصطکی برای درمان زخم‌های معده، اثنی‌عشر و عفونت H. pylori موثر می‌باشد. بسیاری از پژوهش‌ها نشان داده است که برخی از ترکیبات گیاهان می‌توانند با آنتی‌بیوتیک‌های مختلف در برابر بیماری‌زاهای مقاوم به آنتی‌بیوتیک (مانندH. pylori) اثر هم‌افزایی داشته باشند و نرخ ریشه‌کن‌سازی را بهبود دهند.

مقاومت هیلکوباکتر پیلوری به آنتی‌بیوتیک‌ها افزایش یافته است (به ویژه لووفلوکساسین (LVX)) و این موضوع نگران کننده می‌باشد. در آزمایشی اثر اولئورزین پسته (P. vera L.) و ترکیب اولئورزین آن با لووفلوکساسین علیه سویه‌های مقاوم H. pylori مورد بررسی قرار گرفت. بخش خنثی اولئورزین به کار رفته حاوی مقدار قابل توجهی ترکیبات مونوترپنی خنثی (۲۷ درصد) و درصد بالایی از تری‌ترپن‌های خنثی (۵۹ درصد) بود. در بخش اسیدی اولئورزین، ترکیبات مونوترپنی مشاهده نگردید اما مقدار تری‌ترپن‌ها اسیدی بیش از ۶۹/۷ درصد بود. تری‌ترپن‌های شناسایی شده متعلق به اله‌نن‌ها/اورسن‌ها دارای کربن ۱۲ و ۱۸ غیراشباع بودند. ترکیبات اصلی شناسایی شده در اولئورزین پسته هیدروکسیدآمارنون (hydroxydammarenone)، تیروکالول (tirucallol)، ایزومصطیکادینونینک (isomasticadienoninc) و اسیدهای مصطیکادینونینک (masticadienoninc acids) می‌باشند. این بررسی در محیط‌هایی خنثی و اسیدی اجرا گردید. نتایج نشان داد که اولئورزین پسته قادر به بازیابی اثربخشی آنتی‌بیوتیک لووفلوکساسین علیه سویه‌های H. pylori مقاوم نسبت به LVX می‌باشد. مقاومت آنتی بیوتیکی در حال حاضر یک موضوع قابل توجه است و اخیرا تعداد زیادی از مطالعات نشان می‌دهد که افزودن گیاهان دارویی به درمان‌های معمول می‌تواند بر میزان ریشه کنی H. pylori کمک کند. مشخص شده است که پسته موجب برآمدگی، ناهنجاری مورفولوژیکی و تکه تکه شدن سلولی در سلول‌های H. pylori می‌شود که احتمالا تسهیل نفوذ و عمل کشتن آنتی‌بیوتیک LVX را در پی دارد. اولئورزین پسته دارای خاصیت ضد زیست‌لایه‌ای H. pylori نیز بود و به ویژه در ترکیب با آنتی‌بیوتیک LVX اثر ضدچسبندگی قوی‌تر و به طور قابل توجهی اثر کشتن بیشتری نشان داد. بنابراین استفاده از ترکیبات طبیعی می‌تواند بسیاری از موانع تجاری در ارتباط با توسعه آنتی‌بیوتیک‌ها جدید و بازگردانی فعالیت داروهایی که بی اثر تلقی شده‌اند را برطرف کند. البته نیاز است که پژوهش‌های دیگری در رابطه با فعالیت‌های هم‌افزایی ترکیبات پیچده گیاهی با آنتی‌بیوتیک‌ها ضد عفونت‌های H. pylori و فعالیت ضد میکروبی اولئورزین پسته انجام گیرید.

Figure. Representative images of Live/Dead staining of H. pylori 11F/11 biofilms. (A,B), control images (viable cells embedded in abundant biofilm were highlighted in A and viable rod shaped cells in the biofilm were highlighted in B). (C), biofilm treated with 1/4 MIC of P. vera L. ORS (prevalent viable coccoid cells in small aggregates). (D), biofilm treated with 1/8 MIC of LVX (prevalent dead rod cells without considerable aggregation). (E,F), biofilm treated with sub-synergistic concentrations of P. vera L. ORS and LVX showing their combined anti-adhesive and killing effect. (E), biofilm treated with 1/8 synergistic concentration of P. vera L. ORS (190 mg/l) and LVX (0.12 mg/l). (F), biofilm treated with 1/16 synergistic concentration of P. vera L. ORS (90 mg/l) and LVX (0.25 mg/l). Sessile population in biofilms stained in red (Propidium iodide) shows a damaged membrane (dead cells), whereas green stained bacteria (SYTO 9) represent viable cells. The images observed at fluorescent Leica 4000 DM microscopy (Leica Microsystems, Milan, Italy) were recorded at an emission wave length of 500 nm for SYTO 9 and of 635 nm for Propidium iodide and more fields of view randomly were examined. Original magnification, 1000X.

منبع

Di Lodovico, S., Napoli, E., Di Campli, E., Di Fermo, P., Gentile, D., Ruberto, G., Nostro, A., Marini, E., Cellini, L. & Di Giulio, M. (2019). Pistacia vera L. oleoresin and levofloxacin is a synergistic combination against resistant Helicobacter pylori strains. Scientific reports, 9. https://doi.org/10.1038/s41598-019-40991-y

کپی از مطالب فقط با ذکر منبع و لینک به سایت (herbking.ir) مجاز است.

2 دیدگاه در “بازیابی اثر بخشی آنتی‌بیوتیک‌ها به کمک گیاهان دارویی

  • خرداد ۴, ۱۳۹۸ در ۱:۴۵ ب.ظ
    Permalink

    با تشکر از مدیر وبلاگ بابت مطالب مفیدشون. عالی بود.

    پاسخ دادن

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *